Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, dijital dünyadaki reklam anlayışını baştan aşağı değiştiriyor.

Tüketicilerin dijitalleşen dünyada maruz kaldığı yoğun reklam trafiğinden korunması ve aldatıcı uygulamaların önüne geçilmesi hedeflenen bu kapsamlı düzenleme; yapay zeka takviyeli içeriklerden toplumsal medya fenomenlerinin paylaşımlarına, indirimli satışlardan etraf dostu ibarelerine kadar birçok kritik alana yeni kurallar getiriyor.

Özellikle 1 Ağustos tarihinde yürürlüğe girecek olan bu düzenleme, hem reklam verenler hem de içerik üreticileri için yeni bir sorumluluk devrini başlatıyor.

• Yapay zeka şeffaflığı: Yapay zeka ile oluşturulan karakterlerin reklamda kullanılması durumunda bunun açıkça belirtilmesi zarurî hale geliyor ve dijital kopyalar ile tavsiye reklamı yapılması yasaklanıyor.

• İndirimli satışta yeni kural: İndirimli satış reklamlarında, indirimden evvelki fiyat olarak, kampanyanın başlangıç tarihinden evvelki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat temel alınıyor.

• Fenomenlere “reklam” zaruriliği: Sosyal medya üzerinden menfaat sağlanan tüm paylaşımlarda, içeriğin reklam olduğunun tüketiciler tarafından kolaylıkla anlaşılmasını sağlayacak tabirlerin kullanımı mecburî oluyor.

Yapay Zeka Reklamlarında Şeffaflık Dönemi

Teknolojinin gelişimiyle birlikte reklam dünyasına süratle giriş yapan yapay zeka, artık sıkı kurallara tabi tutuluyor. Bakanlık, beşerden ayırt edilemeyecek düzeyde gerçeğe yakın dijital karakterlerin reklamlarda kullanılması durumunda, bu durumun tüketicilere açık ve anlaşılır bir formda bildirilmesini kaide koşuyor.

Daha da kıymetlisi, gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının, güya o eseri şahsen kullanmış yahut tavsiye ediyormuş üzere gösterilmesi katiyetle yasaklanıyor. Bu adım, tüketicinin manipüle edilmesinin önüne geçmeyi ve dijital mecralarda itimadı artırmayı amaçlıyor.

Hedefli Reklamcılıkta Kullanıcı Denetimi

Dijital platformlarda kullanıcıların dataları tahlil edilerek sunulan “hedefli reklamcılık” uygulamaları da artık daha şeffaf bir tabana oturuyor.

Reklam verenler, tüketicilere gösterilen reklamların hangi kriterlere nazaran belirlendiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini net bir biçimde sunmakla yükümlü hale geliyor. Ayrıyeten, çocuklara yönelik ferdî bilgilere dayalı profilleme ile maksatlı reklam yapılması büsbütün yasaklanıyor. Bu sayede, bilhassa çocukların dijital ortamda korunması ismine kıymetli bir uzaklık alınıyor.

Sosyal Medya ve İndirimli Satışlar Düzenleniyor

Sosyal medya dünyasında içerik üreticilerinin sunduğu eser yahut hizmet tanıtımları da disiplin altına alınıyor. Bir içerik üreticisi, paylaştığı eserden yahut hizmetten rastgele bir menfaat (ücretsiz eser, indirim, nakit vb.) sağlıyorsa, bu paylaşımın reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekiyor.

İndirimli satışlarda ise “yüksek fiyatı çizip düşük fiyat gösterme” taktiğine son veriliyor.

Bundan bu türlü indirimli satış reklamlarında, eserin indirim öncesindeki fiyatı, kampanyadan evvelki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olarak belirleniyor. Ayrıyeten, “çevre dostu” üzere genel kavramların, rastgele bir somut ispat yahut açıklama sunulmadan kullanılması da yasaklanıyor.

Tüketici Değerlendirmeleri ve Denetimler

Tüketici yorumlarının güvenilirliğini artırmak ismine da yeni adımlar atılıyor. Satın alma süreci doğrulanmayan mecralardan gelen tüketici değerlendirmeleri artık yayımlanamıyor.

Ayrıca, satıcıların olumsuz yorumlara karşılık verme mühleti 72 saatten 48 saate düşürülüyor. Bu müddet içinde cevap gelmezse, yorumlar direkt kamuoyu ile paylaşılıyor.

Yasa dışı bahis, kumar ve falcılık üzere faaliyetlerin reklamları üzerindeki yasaklar ise daha da genişletilerek kararlılıkla sürdürülüyor.