NVIDIA’nın amiral gemisi ekran kartı ailesinde sular durulmuyor. ABD’nin teknoloji ihracatı kısıtlamalarına takılmaması ismine Çin pazarı için özel olarak geliştirilen kısıtlanmış RTX 5090D V2 modeli, Pekin idaresinin radikal bir atağıyla tamamen yasaklandı.

ABD Başkanı Donald Trump ve grubunun Çin ziyareti sonrasında jet süratiyle alınan bu karar, Asya pazarında adeta zelzele tesiri yaratıyor. Halihazırda global bellek tedarik zincirindeki tıkanıklıklar nedeniyle maliyet baskısı altında olan ekran kartı dalı, Çin’deki karaborsa faaliyetleri ve süratle tırmanan talep dalgasıyla birlikte tarihinin en büyük fiyat krizlerinden birini yaşıyor.

• Pekin’den Sürpriz Karar: ABD kısıtlamalarına uygun olarak kırpılarak Çin pazarı için özel üretilen NVIDIA GeForce RTX 5090D V2 modeli, Trump’ın ülkeyi terk etmesinden çabucak sonra büsbütün yasaklanıyor.

• Üretim Maliyetleri Artıyor: GDDR7 bellek yongalarında yaşanan global tedarik sorunu ve artan kesim fiyatları nedeniyle NVIDIA, ekran kartı üreticilerine yansıyan çip fiyatlarını yaklaşık 300 dolar artırıyor.

• Fiyatlar Karaborsada Uçuşa Geçti: Resmi satış fiyatı teorik olarak değişmese de yasaklar ve kesim krizinin birleşmesiyle karaborsaya düşen kartların fiyatı global pazarda 4.000 ila 5.000 dolar bandına kadar ulaşarak rekor kırıyor.

Çin Yasağının Ardındaki Siyasi ve Teknik Sebepler

NVIDIA, ABD hükümetinin yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi süreç çiplerine yönelik getirdiği katı ihracat yasaklarını aşabilmek ismine büyük bir mühendislik mesaisi harcıyor.

Standart GeForce RTX 5090 modelinin Çin’e girişi engellendikten sonra şirket, bellek bant genişliği ve birtakım teknik üniteleri kırpılmış RTX 5090D V2 modelini piyasaya sürüyor. Ama bu atılım de Çin hükümetinin radarlarından kaçamıyor.

Son diplomatik görüşmelerin akabinde Pekin idaresi, bu “kırpılmış” amiral gemisinin bile yapay zeka süreçlerinde ve stratejik askeri/teknolojik modellemelerde kullanılabileceğini öngörerek gümrük kapılarını karta büsbütün kapatıyor.

Bu durum, NVIDIA Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ın da belirttiği üzere, şirketin yaklaşık 50 milyar dolarlık devasa Çin yapay zeka pazarını lokal rakiplere, bilhassa de Huawei üzere firmalara kaptırması manasına geliyor.

GDDR7 Bellek Krizi Maliyetleri Tırmandırıyor

RTX 5090 cephesindeki tek sorun Çin’deki siyasi pürüzlerle sonlu kalmıyor. Kartın donanımsal altyapısında yer alan en değerli bileşenlerden biri olan yeni kuşak GDDR7 belleklerin tedarik süreçlerinde önemli aksamalar yaşanıyor.

Amiral gemisi model, tam 32 GB GDDR7 bellek kapasitesi ve 512-bit bellek bilgi yolu ile başka tüm alt modellerden ayrılıyor. Bu yüksek kapasiteli bellek muhtaçlığı, tedarik zincirindeki teslimat müddetlerinin haftalarca uzamasına sebep oluyor.

Donanım dünyasından gelen son bilgilere nazaran NVIDIA, artan bellek üretim maliyetlerini daha fazla absorbe edemeyerek partner üreticilerine (ASUS, MSI, Gigabyte vb.) sağladığı paket fiyatlarına yaklaşık 300 dolarlık (yaklaşık 2.000 RMB) bir artırım yansıtıyor.

Her ne kadar şirketin resmi internet sitesinde tavsiye edilen perakende satış fiyatı (MSRP) değişmemiş görünse de üreticilerin karşılaştığı bu ek maliyet, direkt son kullanıcıya ulaşan etiketlere yansıyor.

RTX 5080 ve Öteki Modeller Etkilenecek mi?

Merak edilen hususların başında bu maliyet artışının öbür ekran kartlarına sıçrayıp sıçramayacağı geliyor. Çin pazarındaki tedarik kanallarından gelen raporlar, başka Blackwell mimarili kartlar için şu an bir fiyat artışının gündemde olmadığını gösteriyor.

RTX 5080, RTX 5070 Ti ve RTX 5070 üzere modeller yeniden GDDR7 bellek teknolojisini kullansa da bellek kapasiteleri ve data yolları RTX 5090 kadar ekstrem boyutlarda olmadığı için şimdilik mevcut tedarik krizinden muaf tutuluyor.

Küresel Pazarda Son Durum ve Fiyat Öngörüleri

Yasaklar ve donanım krizinin eş vakitli vurmasıyla birlikte, dünya genelindeki perakende zincirlerinde RTX 5090 bulmak neredeyse imkansız hale geliyor. Çin’deki yapay zeka geliştiricileri ve yüksek bütçeli oyuncular, resmi kanallardan satın alamadıkları kartları karaborsadan tedarik etmeye çalışıyor.

Bu durum, geçmiş yıllardaki kripto para madenciliği periyoduna benzeri bir talep patlaması yaratıyor. Global pazardaki birtakım özel dizaynlı üretici modelleri 4.000 doları aşan fiyatlarla listelenirken, yakındaki devirde bu fiyatların daha da üst tırmanmasından telaş ediliyor.