Boeing 787 Dreamliner’ın motorlarında önemli bir kusur tespit edildi. GE Aerospace’in ürettiği motorlarda yüksek basınçlı türbin kanatları, yaklaşık bin uçuştan sonra çatlamaya başlayabiliyor. Nedenler arasında aşırı ısınma ve mekanik yükler var. Bilhassa bin uçuşluk eşik, sorunun nispeten erken ortaya çıkabildiğini gösteriyor.

Sorunu Çinli mühendis Xia Xiaofeng, Aviation Maintenance & Engineering mecmuasında yayımlanan bir çalışmada anlattı. Ayrıyeten kusurun GEnx motorlarının Phase 2 ve Phase 2+ kanat yapılandırmalarını etkilediği belirtiliyor. Hasebiyle sorun tek bir yapılandırmayla sonlu değil; ikisini birden ilgilendiriyor.

Boeing 787 Motorlarında Türbin Kanatlarında Ne Oluyor?

Metalde, soğutma sisteminin delikleri arasında radyal çatlaklar oluşuyor. Bu çatlaklar vakitle büyüyebiliyor. Üstelik birbirine birleşerek kanattan modül kopmasına yol açabiliyor. Bu sebeple çatlakların başlangıcı kadar ilerleyişi de ehemmiyet taşıyor.

Araştırma öbür arızalara da işaret ediyor. Örneğin ısıl muhafaza kaplaması bozulabiliyor. Bunun yanı sıra kanat tabanında çatlaklar görülebiliyor. Ayrıyeten Boeing 787 motorlarında görülen bu arızalar, motorların uçaktan sökülmesine sebep olmuş. Yani sorun sırf kâğıt üzerinde bir risk değil; alanda da karşılık bulmuş.

Boeing 787 Filosunda Etkilenen Motorlar

Çalışmaya nazaran Ağustos 2025 prestijiyle yaklaşık 417 GEnx motoru bu kanatlarla çalışmaya devam ediyordu. Bu sayı dünya filosunun yaklaşık yüzde 15’ine denk geliyor. Öte yandan bir havayolu filosunda kusurlar beş motorun sökülmesine yol açtı. Ayrıyeten başka bir olayda şu detaylar öne çıkıyor:

• Ayrı bir olayda hasar, 1818 uçuş döngüsünün akabinde endoskopik denetimde bulundu.
• Motorun sonraki on uçuş içinde sökülmesi önerildi.
• Buna rağmen uçak 12 döngü daha uçtu.
• Ardından güç ünitesi değiştirildi.

GE Bakım Önerilerini Değiştirdi

GE, bakım tavsiyelerini güncelledi. Gereç kaybı küçükse artık motoru çabucak sökmek gerekmiyor. Bunun yerine her 100-250 uçuş döngüsünde tekrar denetim yapılabiliyor. Böylelikle bakım grupları, denetim sıklığı konusunda daha esnek bir çerçeveye kavuşuyor.

Xia Xiaofeng ise farklı bir yol öneriyor. Ona nazaran 2000 uçuş döngüsünden sonra denetim aralıkları kısaltılmalı. Ayrıyeten motor titreşimi ve egzoz gazı sıcaklığı daima izlenmeli. Havayolları için bu, ek maliyet ve daha karmaşık bir bakım planlaması manasına geliyor.

Dolayısıyla Boeing 787 işleten havayolları, GE’nin güncellenen teklifleri ile Xia’nın daha sık denetim daveti arasında bir istikrar kurmak zorunda.

Kaynak: Shiftdelete