ABD merkezli U.S. PIRG Education Fund, akıllı telefon ve dizüstü bilgisayar üreticilerinin eserlerini ne kadar kolay tamir edilebildiğini kıymetlendiren 2026 Failing the Fix raporunu yayımladı. Bu kapsamlı değerlendirmede, aygıtların onarılabilirlik süreçleri ve üreticilerin sunduğu dayanak imkanları mercek altına alınarak telefon tamir edilebilirlik puanları belirlendi.

Yeni kıymetlendirme sürecinde akıllı telefonlar için Avrupa Birliği’nin EPREL sistemi kullanılırken, dizüstü bilgisayarlar için Fransa’nın tamirat yapılabilirlik endeksi temel alındı. Bu sistemler aygıtın sökülme kolaylığı, yedek kesim ve araç erişimi, yazılım dayanağı ve tamir dokümanları üzere kritik kriterleri göz önüne alıyor.

Akıllı telefon kategorisinde Motorola lider

Akıllı telefon kategorisinde Motorola, B+ notuyla listenin birinci sırasında yer alarak rakiplerini geride bıraktı. Google ise C- puan alarak orta sıralarda kendine yer buldu.

Samsung D, Apple ise D- puan alarak listenin en alt sıralarına yerleşti. Bu sonuçlarla birlikte Apple, akıllı telefon kategorisinde listenin son sırasında kalırken, Samsung ise sondan ikinci sırada yer aldı.

Dizüstü bilgisayarlarda Asus zirvede

Dizüstü bilgisayar kategorisinde ise Asus, B+ notuyla liderliği elinde tutuyor. Acer B puanla ikinci sırada yer alırken, HP, Dell, Samsung ve Microsoft B- puan alarak listenin orta kısmında yer aldı.

Lenovo C puan alarak evvelki yıllara nazaran yükseliş gösterdi. Apple ise dizüstü bilgisayar kategorisinde C- puanla listenin son sırasında yer alarak dikkat çekti.

2025 yılına kıyasla genel tabloda büyük değişiklikler yaşanmadı. HP C puanından B- düzeyine yükselirken, Lenovo ise F puanından C düzeyine çıkarak kıymetli bir düzgünleşme kaydetti.

Acer ve Asus ise birer kademe gerileyerek listenin üst sıralarındaki yerlerini korudu. Lakin genel olarak üreticilerin onarılabilirlik konusundaki uğraşları hala istenen düzeyde değil.

Düşük puanların temel nedenleri

Samsung ve Apple’ın düşük puan almasının temelinde aygıtların sökülmesindeki zorluklar, yoğun yapıştırıcı kullanımı ve kesim eşleştirme uygulamaları yatıyor. Apple, birtakım üçüncü taraf kesimlerin kullanımını kısıtlıyor ve Face ID üzere kritik bileşenlerin değişiminde önemli sınırlamalar uyguluyor.

Activation Lock özelliğinin birtakım kesimlere bağlanması, kullanılabilir durumdaki bileşenlerin diğer aygıtların tamirinde değerlendirilmesini zorlaştırıyor. Bu durum, aygıtların genel onarılabilirlik puanlarını direkt aşağı çekiyor.

Yine de Apple’ın son yıllarda bu alanda kimi iyileştirmeler yaptığı gözlemleniyor. iPhone 16 serisi ve iOS 18 ile gelen Repair Assistant, kullanılmış yepyeni Apple kesimlerinin aygıt üzerinde kalibre edilerek yine kullanılmasına imkan tanıyor.

Daha yeni iPhone Air ve iPhone 17 Pro modellerinde elektrikle özgür bırakılabilen yapıştırıcı ve standart vida cinsleri üzere iyileştirmeler bulunuyor. Apple’ın modül ve tamirat dokümantasyonuna erişim konusunda da kimi adımlar attığı belirtiliyor.

Samsung ise 2022 yılında kendi kendine tamir programını başlatarak modül ve servis seçeneklerini vakit içinde genişletti. PIRG, Galaxy A57 ve Galaxy S25 Ultra üzere aktüel modellerin son yıllarda daha kolay tamir edilebilen aygıtlar arasında öne çıktığını vurguluyor.

Ancak rapora nazaran aygıtın fizikî olarak onarılabilmesi tek başına kâfi değil. Yazılım ve güvenlik güncellemelerinin sona ermesi, çalışan donanıma sahip aygıtların kullanım ömrünü de kısaltıyor.

EPREL sistemi bu sebeple üreticinin yazılım dayanağı müddetini de puanlamaya dahil ediyor. Sizce akıllı telefon üreticileri tamirat süreçlerini daha kolay hale getirmek için kâfi adımları atıyor mu?

Kaynak: Shiftdelete