Bugün sabah saatlerinde Orta Doğu ve Doğu Akdeniz sakinleri, akıllı telefonlarından gelen yüksek desibelli bir uyarı sesiyle güne başladı. Ancak bu kez gelen uyarı, alışılagelmiş bir hava saldırısı ya da askeri hareketlilik bildirimi değil; İsrail merkezli 7.0 büyüklüğünde devasa bir deprem haberiydi. Popüler deprem takip uygulamaları üzerinden yayılan bu veri, kısa sürede dijital bir infiale dönüştü. Peki, gerçekte ne oldu?

İsrail’de 7.0 Büyüklüğünde Deprem mi Oldu?

Türkiye saati ile 06:00 sularında, başta “Deprem Ağı” (Earthquake Network) olmak üzere birçok üçüncü taraf deprem takip uygulaması, merkez üssü İsrail olarak görülen 7.0 büyüklüğünde bir deprem bildirimi geçti. Bildirimin sadece İsrail’deki kullanıcılara değil, eş zamanlı olarak Türkiye ve Yunanistan’daki kullanıcılara da ulaşması, paniğin sınırları aşmasına neden oldu. Özellikle 6 Şubat depremlerinin acısını taze tutan bölge halkı için “7.0” gibi bir rakam, doğrudan felaket senaryolarını akıllara getirdi.

Resmi Veriler Ne Diyor? Hata Nereden Kaynaklandı?

Uluslararası sismolojik taramalara göre; ne Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) ne de Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi (EMSC) bu sabah bölgede böyle bir sarsıntı kaydetti. İsrail İç Cephe Komutanlığı ve İsrail Jeoloji Enstitüsü (GSI) cephesinden de herhangi bir deprem teyidi gelmedi.

Buradaki en büyük soru işareti, bu verinin nasıl üretildiği. “Deprem Ağı” gibi uygulamalar, akıllı telefonlardaki ivmeölçerleri (accelerometer) kullanarak toplu veri madenciliği yapar. Yani binlerce telefon aynı anda benzer bir sarsıntı hareketi algılarsa, sistem bunu otomatik olarak bir deprem sinyali olarak yorumlar.

Teknolojik açıdan bakıldığında; bir sistem testi, sunucu hatası ya da nadir de olsa bir siber müdahale, bu tür “hayalet depremlerin” oluşmasına neden olabiliyor. Daha önce 2024 ve 2025 yıllarında da benzer teknik aksaklıklar ya da kontrollü askeri patlamaların sismik sensörler tarafından “deprem” olarak algılandığı vakalar yaşanmıştı.

Psikolojik Etki ve Bölgesel Hassasiyet

Bölgedeki gerilim, bu tür hatalı bildirimlerin etkisini katlıyor. İsrail halkı, uzun süredir “Iron Dome” (Demir Kubbe) ve diğer uyarı sistemleriyle iç içe yaşıyor. Deprem uyarısı için kullanılan “Truaa” sistemi, aslında resmi bir ağ olmasına rağmen, kullanıcıların çoğunun üçüncü taraf uygulamalara güvenmesi bu karmaşanın temelini oluşturdu. Sosyal medyada “İsrail’de deprem mi oldu?” etiketiyle binlerce paylaşım yapılırken, vatandaşlar resmi kurumlardan açıklama gelene kadar geçen sürede büyük bir belirsizlikle karşı karşıya kaldı.

Bu olay, dijital uyarı sistemlerinin ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha kanıtladı. Kalabalık kaynaklı (crowdsourced) veri toplama yöntemi, saniyeler kazandırsa da doğruluk payı konusunda riskler barındırıyor. Bir teknoloji editörü olarak tavsiyemiz; bu tür sarsıcı bildirimler alındığında panik yapmadan önce AFAD, Kandilli Rasathanesi, USGS veya ilgili ülkenin resmi sivil savunma kanallarından (İsrail örneğinde İç Cephe Komutanlığı) teyit almanızdır.

Şu an itibarıyla İsrail ve çevresinde kaydedilmiş 7.0 büyüklüğünde bir deprem bulunmuyor; yaşanan durum tamamen sismik takip yazılımlarının bir veri hatasından ibaret görünüyor.