Özellikle Ekim ayında Türkiye’nin enerji ithalat faturası sert yükseldi. Ayrıyeten Ember Enerji analisti Bahadır Sercan Gümüş’ün paylaştığı bilgilere nazaran ithalat, geçen yılın birebir ayına kıyasla yüzde 71,7 arttı. Buna nazaran fiyat 8 milyar 271 milyon 800 bin dolara ulaştı.

Üstelik bu sayı, Ekim 2022’den bu yana görülen en yüksek aylık ithalat oldu. Böylelikle aylık fatura, 2022’deki güç krizi devrine yaklaştı. Örneğin Ekim 2025’te 4,82 milyar dolar, Ekim 2024’te ise 4,99 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Enerji ithalat faturası birinci 10 ayda 61,5 milyar doları aştı

Öncelikle Ocak-Ekim periyodunda güç ithalatı 61,5 milyar dolara çıktı. Lakin geçen yılın birebir devrinde bu meblağ 51,60 milyar dolardı. Münasebetiyle birinci 10 aylık ithalat yıllık bazda yüzde 19,4 arttı.

Ayrıca 2025’in tamamında güç ithalatı 62,53 milyar dolar olmuştu. Lakin bu yıl 10 ayda bu toplama çok yaklaşıldı. Üstelik eğilim sürerse yıl sonunda 70 milyar doların üzerinde bir enerji ithalat faturası bekleniyor.

Hürmüz krizi maliyetleri yukarı çekti

Öncelikle artışın arkasında global piyasalardaki gelişmeler var. Ayrıyeten Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ekim ayında İstanbul’da düzenlenen 19. Verona Avrasya Ekonomik Forumu’nda konuştu. Şimşek’e nazaran İran’daki savaş başlayınca emtia fiyatları yükseldi ve güç tedarikinde sıkıntılar çıktı.

Şimşek ayrıyeten mevcut güç arz şokunun 2022 krizinin 7 katı büyüklüğe ulaştığını söylemişti. Gerçekten 2022 krizi ise pandemi sonrası artan talep ve Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz sevkiyatını kısıtlamasıyla derinleşmişti. Hatta o yıl konut doğal gazına yapılan artırımlar toplamda yaklaşık yüzde 174’e ulaşmıştı.

Ember’in evvelki tahlili de bu tabloyu destekliyordu. Buna nazaran 2026’da enerji ithalat faturası bir evvelki yıla nazaran 14 milyar dolardan fazla artabilir. Bu ek maliyetin 7,7 milyar doları petrolden, 6,4 milyar doları doğal gazdan gelebilir.

Enerji ithalat faturasında tahlil elektrifikasyonda mı?

Öncelikle Ember’e nazaran güç ithalat faturasının en büyük kalemi karayolu ulaşımı. Hakikaten Türkiye 2025’te güç ithalatına ödediği meblağın yaklaşık 15 milyar dolarını bu alanda harcadı. Üstelik yollardaki her 1 milyon elektrikli araba, yılda yaklaşık 900 milyon dolarlık fosil yakıt ithalatını önleyebilir.

• Özellikle son güç tüketiminin yüzde 85’i mevcut teknolojilerle elektrikle karşılanabilir.
• Ayrıca binalardaki tüketimin tamamı elektrikle karşılanabilir.
• Bunun yanı sıra ulaşımın yüzde 96’sı, endüstrinin yüzde 58’i elektrikle karşılanabilir.

Oysa 2024’te binalardaki tüketimin sırf yüzde 32’si elektrikten sağlandı. Ayrıyeten endüstride bu oran yaklaşık yüzde 30 oldu. Hatta ulaşımda elektriğin hissesi yüzde 1’in altında kaldı.

Ayrıca elektrikli araçlar birebir arayı içten yanmalılara nazaran yaklaşık 3,6 kat daha az güçle kat ediyor. Buna nazaran Türkiye’deki yaklaşık 18 milyon arabanın tamamı elektrikli olursa yıllık tüketim 150 TWh’den 45 TWh’ye inebilir.

Ancak elektriğin yerli ve yenilenebilir kaynaklardan üretilmesi kural. Zira aksi halde fosil yakıt talebi elektrik üretimine kayar. Bu yüzden güneş ve rüzgar yatırımları, şebeke ve depolama kapasitesiyle birlikte ele alınmalı.

Öte yandan Türkiye, 2035’e kadar elektrifikasyon oranını yüzde 35’e çıkarmayı hedefliyor. Buna rağmen Ember’in mevcut eğilimlere dayanan hesabına nazaran oran 2035’te sadece yüzde 24,4’e ulaşabilir.

İlgili haber: Future of Mobility’25 düzenlendi! Elektrifikasyon ve otonom teknolojiler sahnede

Kaynak: Shiftdelete