Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde Türkiye’nin 2040 güç vizyonunu açıkladı. Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde düzenlenen Milli Enerji 2040 lansmanında konuşan Bayraktar, “2040’ta, Türkiye Yüzyılı’nda maksadımız Türkiye’yi güçte bağımsız kılmaktır.” dedi.

Planın merkezinde elektrikleşme var. Bayraktar, Türkiye’nin iktisadını elektrikleştireceğini belirterek “Türkiye, 2040’ta yüzde 36 elektrikleşmeye ulaşacak.” diye konuştu. Kamu, özel dal, akademi ve medya temsilcilerinin katıldığı yaklaşık bir saatlik sunumda dünyada gücün geldiği nokta, Türkiye’nin mevcut durumu ve 2040 amaçları tek tek ele alındı.

Hedeflerin toplam yatırım gereksinimi 500 milyar dolar olarak açıklandı. Bakanlığa nazaran bu yatırımların direkt istihdam tesiri yaklaşık 108 bin kişi; dolaylı tesirle birlikte yaklaşık 250 bin aileye iş kapısı açılması bekleniyor. Sunumdaki sayıların detaylı dökümünü Milli Enerji 2040 planının tablolarla anlatıldığı haberimizde bulabilirsiniz.

Milli Enerji 2040’ın beş temel ayağı

Bayraktar, 2040’ta güçte bağımsız bir Türkiye amacına giderken beş temel alana odaklandıklarını söyledi: güç verimliliği, nükleer güç, yenilenebilir güç, petrol ve doğal gaz ile madenler. Bakan, programın özünü “Tek sözle bu programın özünü söyleyecek olursak, artık Türkiye iktisadını elektrikleştirecek.” kelamlarıyla özetledi.

Bayraktar’a nazaran birinci adım talebi dönüştürmek. “Türkiye’de güçte bağımsız olacaksak bizim tüketim alışkanlıklarımızı ve tüketim prosedürlerimizi değiştirmemiz lazım.” diyen Bakan, elektrik talebindeki artışın elektrikli araçlardan, data merkezlerinden, yeşil hidrojen üretiminden, ısı pompalarından ve su arıtmadan geleceğini vurguladı.

Kurulu güç 281 bin megavata çıkacak

Türkiye’nin elektrik kurulu gücü 2025 prestijiyle 123 bin megavat (123 GW) düzeyinde. Plana nazaran bu sayı 2040’ta yaklaşık 160 bin megavatlık artışla 281 bin megavata çıkacak. Kurulu güç içinde yenilenebilir kaynakların hissesinin yüzde 63’ten yüzde 77’ye yükselmesi hedefleniyor. Bayraktar, bu büyüme için gereken yatırımın yaklaşık 190 milyar dolar olduğunu söyledi.

Hedefe ulaşmak için her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA müsabakaları, 6 bin megavatlık deniz üstü rüzgar santrali (RES), mevcut santrallere hibrit kapasite eklenmesi ve 1 megavata kadar kapasite tahsisi planlanıyor. Bayraktar, dağıtık üretimin stratejik ehemmiyetine dikkat çekerek “Savaşlarda güç altyapıları temel amaç haline geliyor. Bir megavatın altındaki küçük santrallerin daha yoğun bir halde kurulmasını hedefliyoruz.” dedi.

Şebekeye 36 milyar dolarlık yatırım

Plan sadece santralleri kapsamıyor. İletim tarafında 36 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor. Yüksek tansiyon çizgilerinin yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye, trafo kapasitesinin ise 200 bin megavat düzeylerinden 316 bin megavata çıkarılması hedefleniyor. Bayraktar, dağıtım lisanslarının kıymetli kısmının 2036’da dolacağını hatırlatarak dağıtım şirketlerinde “müşteri velinimettir” anlayışına dayalı bir zihniyet dönüşümü gerektiğini söyledi.

140 GWh depolama ve 20 milyon elektrikli araç

Yenilenebilir hissesi arttıkça şebekenin esnek olması da kritik hale geliyor. Bayraktar, Türkiye’nin 140 gigavatsaatlik güç depolamaya ve 6 gigavatlık pompaj depolamalı hidroelektrik santrale muhtaçlık duyduğunu açıkladı. Komşu ülkelerle elektrik irtibat (enterkonneksiyon) kapasitesinin de 5,4 gigavattan 15 gigavata çıkarılması hedefleniyor.

Elektrikli ulaşım ise planın en kıymetli esneklik kalemlerinden biri. Bayraktar’ın paylaştığı öngörüye nazaran 2040’ta Türkiye’de her bin şahıstan 147’si elektrikli araca sahip olacak. Türkiye’nin 20 milyonluk elektrikli ve hibrit araç filosuna ulaşması, böylelikle yaklaşık 41 milyonluk toplam araç stokunun neredeyse yarısının elektrikli hale gelmesi bekleniyor.

Elektriğin yüzde 11’i nükleerden

Nükleer tarafta gaye, 4 bin 800 megavatlık Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin yanına en az 5 bin megavatlık küçük modüler reaktör (SMR) ekleyerek 2040’ta 10 bin megavatlık nükleer kapasiteye ulaşmak. Bayraktar, “2040’a geldiğinde Türkiye toplam elektrik gereksiniminin yüzde 11’ini nükleerden karşılamış olacak. Bu da 15 milyar metreküplük bir doğal gaz ithalatını önleyecek.” dedi.

Petrol ve doğal gazda talebin tamamını karşılama hedefi

Türkiye bugün günde 993 bin varil ham petrole muhtaçlık duyuyor. Bayraktar’a nazaran elektrikli araçlara geçişle birlikte bu talep 2040’ta günlük 718 bin varile düşecek. Şu anda yüzde 15 düzeyinde olan yurt içi ve yurt dışı üretimle 2040’ta bu talebin tamamının karşılanması hedefleniyor. Doğal gazda da emsal bir strateji izleniyor: Bugün gereksiniminin yüzde 15’ini kendisi karşılayan Türkiye’nin, 2040’ta 57 milyar metreküplük talebin tamamını karşılaması amaçlanıyor.

Görsel: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

Bayraktar, güç alanındaki kamu şirketlerinden TEİAŞ, EÜAŞ, Eti Maden, Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ’ı “milli şampiyon adayı” olarak nitelendirdi ve bu şirketlerin yapısal dönüşümden geçmesi gerektiğini söyledi.

Rakamlarla Milli Enerji 2040

• Yüzde 92 ulusal üretim
• Kurulu güçte yüzde 77 yenilenebilir payı
• Yüzde 36 elektrikleşme oranı
• Yüzde 40 emisyon azaltımı
• Kişi başı yıllık 7.500 kilovatsaat elektrik tüketimi
• Günlük 1,7 milyon varil petrol ve doğal gaz muadili üretim hedefi
• 500 milyar dolar yatırım, yaklaşık 250 bin aileye istihdam

Bakanlık, 2021-2025 periyodunda 74,9 milyar dolarlık güç dayanağı sağlandığını da açıkladı. Bayraktar konuşmasını finansman, nitelikli insan kaynağı ve kararlılık vurgusuyla tamamladı. Planın tamamına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın yayımladığı Türkiye Ulusal Enerji Planı sunumundan ulaşabilirsiniz.

Kaynak: Shiftdelete