NASA’nın Voyager 1 uzay aracı, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü Türkiye saatiyle 13.16’da Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak. Böylelikle ışığın 24 saatte aldığı yaklaşık 25,9 milyar kilometrelik uzaklığa varan birinci insan imali obje olacak.

Üstelik bu eşik, 1977’de fırlatılan aracın neredeyse yarım asırdır kesintisiz yol aldığını gösteriyor. Bu sebeple aşağıda aracın şu an nerede olduğunu, bir ışık gününün ne manaya geldiğini ve aracın daha ne kadar çalışabileceğini derledik.

Voyager 1 Ne Zaman Bir Işık Günü Uzaklığa Ulaşacak?

NASA’nın açıklamasına nazaran an, ABD doğu saatiyle 18 Kasım 05.16.07, yani Türkiye saatiyle 13.16.07 olarak hesaplandı. O saniyede araç Dünya’dan 25.902.068.356 kilometre uzakta olacak. Ajans, geri sayımı bir ışık günü nedir sayfasında canlı olarak gösteriyor.

Ancak bu rekor, aracın çalışmasını ya da etrafındaki şartları değiştirmeyecek. Bu sebeple kıymeti büsbütün sembolik; insan eliyle yapılmış bir makinenin ne kadar uzağa gidebildiğini somut bir ölçüyle anlatıyor.

Bir Işık Günü Ne Demek?

Işık günü bir müddet değil, bir uzaklık ünitesidir. Örneğin ışık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre yol alır, hasebiyle bir günde yaklaşık 25,9 milyar kilometre kateder. Kıyaslamak gerekirse ışık, Ay’dan Dünya’ya yaklaşık 1,3 saniyede, Güneş’ten Dünya’ya ise yaklaşık 8 dakika 20 saniyede ulaşır.

Benzer formda Güneş Sistemi’nin en uzak gezegeni Neptün, Dünya’ya ortalama 4 ışık saati 10 ışık dakikası uzaklıkta. Yani sonda, en uzak gezegenden yaklaşık altı kat daha uzak bir noktaya varmış olacak.

Bunun pratik bir sonucu da var. Dünya’dan gönderilen bir komut araca tam bir günde ulaşacak, aracın karşılığı da bir gün daha sürecek. Hasılı mühendisler gönderdikleri her komutun sonucunu yaklaşık iki gün sonra görebilecek. Bu gecikme, 2023’te yaşanan Dünya’ya data gönderememe sorunu üzere arızalarda tahlili daha da zorlaştırıyor.

Voyager 1 Şu An Nerede?

Sonda, Güneş’in parçacıkları ve manyetik alanından oluşan gözetici balonun, yani heliyosferin dışında. Araç 25 Ağustos 2012’de bu sonu geçerek yıldızlararası uzaya giren birinci araç olmuştu. Bugün ikizi Voyager 2 ile birlikte heliyosferin dışında çalışan iki araçtan biri.

Şu anda araç Güneş’e nazaran saatte yaklaşık 61 bin kilometre süratle ilerliyor. NASA, iki Voyager’ın anlık uzaklığını Voyager’lar şimdi nerede sayfasında saniye saniye güncelliyor. Ayrıyeten rotası Küçük Ayı takımyıldızındaki Gliese 445 yıldızına hakikat. Ancak bu süratle bile yıldızın yaklaşık 1,7 ışık yılı yakınından geçmesi 40 bin yıl sürecek.

Voyager 1 Ne Kadar Daha Çalışacak?

Araç elektriğini plütonyumun bozunma ısısını güce çeviren radyoizotop jeneratörlerden alıyor. Bu güç her yıl azaldığı için NASA yıllardır sistemleri tek tek kapatıyor. Gerçekten kozmik ışın aygıtı Şubat 2025’te, düşük güçlü parçacık aygıtı da 17 Nisan 2026’da kapatıldı.

Bu yüzden bugün araçta sadece iki bilim aygıtı çalışıyor: manyetometre ve plazma dalgası aygıtı. Bunun yanı sıra mühendisler eylülde de güç tasarrufu için kapsamlı bir operasyon yaptı. Ekim ortasındaki 48 saatlik sessizliği ve bu operasyonu haberleşme kesintisi ve güç tasarrufu haberimizde anlattık.

Öte yandan NASA, aracın kesin olarak ne vakit susacağına dair bir tarih vermiyor. Araç daha evvel de şiddetli arızalardan dönmüştü; 2024’te aylar süren anlamsız bilgi probleminin akabinde NASA, Voyager 1 ile yine bağlantı kurmuştu.

49 Yıllık Yolculukta Neler Yaşandı?

• 5 Eylül 1977: Sonda, ikizinden yaklaşık iki hafta sonra Florida’dan fırlatıldı.
• 5 Mart 1979: Jüpiter’in yanından geçti, gezegenin ince halkasını ve iki yeni uydusunu keşfetti.
• 12 Kasım 1980: Satürn’ü ziyaret etti, beş yeni uydu ve G halkasını buldu.
• 14 Şubat 1990: Dünya’yı minicik bir nokta olarak gösteren ünlü “Soluk Mavi Nokta” fotoğrafının da içinde olduğu son imajları çekti, akabinde kameraları kapatıldı.
• 17 Şubat 1998: Pioneer 10’u geride bırakarak insan imali en uzak obje oldu.
• 25 Ağustos 2012: Heliyosferi terk edip yıldızlararası uzaya girdi.
• 18 Kasım 2026: Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak.

Bunlara ek olarak araç, mümkün bir dünya dışı uygarlık için hazırlanan Altın Plak’ı taşıyor. Plakta 55 lisanda selamlama, 90 dakikalık müzik ve Dünya’daki hayatı anlatan 115 imaj bulunuyor. Plağın tam içeriği NASA’nın Altın Plak sayfasında listeleniyor.

Voyager 2 Ne Zaman Aynı Noktaya Gelecek?

Buna karşılık farklı bir rotayla Uranüs ve Neptün’ü de ziyaret eden Voyager 2, daha yavaş uzaklaşıyor. NASA’nın hesabına nazaran ikiz araç bir ışık günü uzaklığa fakat dokuz yıl sonra, Kasım 2035’te ulaşacak. Aracın 2023’teki irtibat kaybını Voyager 2’den gelen birinci sinyal haberinde ele almıştık.

Sonuç

Sonuç olarak aracın 18 Kasım’daki eşiği bilimsel bir dönüm noktasından çok, mühendisliğin dayanıklılığını gösteren bir an. Gücü giderek azalan, iki aygıtıyla çalışan ve 1970’lerin teknolojisini taşıyan bu araç, hala yıldızlararası uzaydan bilgi gönderebilen tek yerlerden birinde bulunuyor.

Kaynak: Shiftdelete