Türkiye’nin nükleer güç amacında kritik bir kademeye daha geçildi. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) 1. güç ünitesinde, Dünya Nükleer Operatörler Birliği (WANO) Moskova Merkezi tarafından gerçekleştirilen işletme öncesi planlı eş kıymetlendirme çalışmasının yeni etabı başladı.

Değerlendirmenin merkezinde bu kere santralin ünite kontrol odası operatörleri bulunuyor. WANO uzmanları, işçinin santrali farklı çalışma şartlarında inançlı biçimde yönetmeye ne kadar hazır olduğunu tam ölçekli simülatör üzerinden inceleyecek.

Üç farklı senaryo uygulanacak

Çalışma kapsamında gerçek işletme şartlarına mümkün olduğunca yakın halde hazırlanan üç denetimli senaryo uygulanacak.

Operatörlerin güç ünitesinin durumunu takip etmesi, işletme modlarını yönetmesi ve simüle edilen ekipman arızalarına yanlışsız halde müdahale etmesi pahalandırılacak. Ayrıyeten takım içerisindeki uyum, operatörlerin davranışları ve alternatif denetim araçlarına geçiş üzere mevzular da incelemenin modülü olacak.

Değerlendirmede temel kriter ise nükleer güvenlik prensiplerine uyum olacak.

WANO Moskova Merkezi CPO Uzman Ekibi Başkanı Wang Tingkui, personelin farklı çalışma şartlarında vazifelerini yerine getirmeye ne ölçüde hazır olduğunun değerlendirileceğini belirtti. Tingkui ayrıyeten Akkuyu NGS takımının hazırlık düzeyinin yeterli olduğunu ve operatörlerin uygulanan senaryolarda ortaya çıkan sapmaları vaktinde tespit ederek gerekli müdahaleleri gerçekleştirdiğini tabir etti.

Sonuçlar raporlanacak

Çalışmanın sonunda WANO uzmanları ve Akkuyu NGS işçisi, simülatör üzerinde gerçekleştirilen senaryoların sonuçlarını kıymetlendirecek.

Elde edilen bilgiler; üretim süreçleri, işletme dokümantasyonunun kalitesi ve olağan dışı durumlarda uygulanacak prosedürlerde geliştirilmesi gereken alanların belirlenmesinde kullanılacak. Böylelikle 1. güç ünitesinin işletmeye alınmasına yönelik hazırlıkların bağımsız bir değerlendirmeden geçirilmesi sağlanacak.

Akkuyu Nükleer AŞ Genel Müdürü Sergei Butckikh, WANO çalışmasının sadece bir kontrol olmadığını, grupların güçlü yönlerinin ortaya çıkarılması ve geliştirilmesi gereken alanların belirlenmesi açısından da kıymetli olduğunu söyledi.

İlk elektrik üretimi için maksat 2026

Akkuyu NGS, Türkiye’nin inşa edilen ilk nükleer güç santrali pozisyonunda. Proje, her biri 1.200 megavat kapasiteli dört VVER-1200 tipi reaktörden oluşuyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, haziran ayında yaptığı açıklamada 1. güç ünitesinde gerçek yakıt yüklemesinin provası niteliğindeki kıymetli bir çalışmanın tamamlandığını duyurmuştu. Bu kapsamda reaktör basınç kabına 163 adet temsili yakıt demeti yerleştirilerek sistemlerin gerçek yakıt yüklemesine hazırlığı test edilmişti.

Bakanlık, 2026 yılı sonuna kadar Akkuyu’nun 1. güç ünitesinden birinci elektrik üretiminin gerçekleştirilmesini hedefliyor.

Dolayısıyla WANO’nun işletme öncesi eş değerlendirmesi, santralin sadece fizikî altyapısının değil, işletme takımının ve operasyonel süreçlerinin de devreye alma öncesinde milletlerarası bir değerlendirmeden geçirilmesi açısından değer taşıyor.

Türkiye nükleer güç kapasitesini büyütmek istiyor

Akkuyu’nun devreye alınması Türkiye’nin elektrik üretim portföyüne nükleer gücün birinci kere dahil edilmesi manasına gelecek.

Türkiye ayrıyeten uzun vadede nükleer kurulu gücünü artırmayı planlıyor. Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2050 yılına kadar 20 bin megavat nükleer kapasite maksadını açıklarken, Akkuyu’nun akabinde Sinop ve Trakya’daki projeler ile küçük modüler reaktörlerin de güç portföyüne dahil edilmesi planlanıyor.

Akkuyu’nun birinci ünitesinde başlayan WANO değerlendirmesi, bu sebeple Türkiye’nin nükleer güce geçiş sürecindeki kritik işletme hazırlığı adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Shiftdelete