İnternetten satın alınan cep telefonu, bilgisayar, tablet ve akıllı saat üzere teknolojik eserlerde cayma hakkını sonlandıran tartışmalı düzenleme, Danıştay kararıyla resmen iptal edildi. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yürürlük tarihi her yıl ertelenen yönetmelik maddeleri, Tüketiciler Birliği’nin açtığı dava sonucunda yürürlüğe girmeden büsbütün ortadan kalktı. Kararla birlikte tüketiciler, online alışverişlerde yasal mühlet içinde eserleri iade etme hakkını muhafazaya devam ediyor.

Yönetmelikle Kanun Değiştirilemez İlkesi Kazandı

Ticaret Bakanlığı 2022 yılında yayımladığı Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği değişikliğiyle teknoloji ve otomotiv kategorisindeki kimi kritik eser kümelerinde şartsız iade hakkını kaldırmayı hedeflemişti. Lakin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında garanti altına alınan bu temel hakkın bir alt düzenleme olan yönetmelikle yok sayılamayacağı gerekçesiyle mevzu yargıya taşındı.

Danıştay, tüketici lehine karar vererek kanunla tanınan hakların yönetmelik yoluyla kısıtlanamayacağına hükmetti. Böylelikle yıllardır yürürlüğü ertelenen ve tüketicilerde belirsizlik yaratan madde büsbütün kararsız kaldı. Fakat bu kararın sadece uzaklıklı mukaveleleri, yani internet üzerinden yapılan alışverişleri kapsadığını; fizikî mağazalardan görerek ve deneyerek alınan eserlerde keyfi cayma hakkının bulunmadığını hatırlatmak gerekiyor.

Cayma Hakkının Korunduğu Ürün Grupları

Danıştay’ın iptal kararı sonrasında tüketicilerin yasal çerçevede iade hakkını kullanabileceği kategoriler şunlar:

• Cep telefonları
• Tablet bilgisayarlar
• Dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar
• Akıllı saatler
• Motosikletler

İade Kargo Ücreti Tüketiciye Yansıtılamayacak

Söz konusu yönetmelikte reaksiyon çeken bir öbür kıymetli ayrıntı ise iade kargo masraflarının tüketiciye yüklenmesiydi. Tüketici derneklerinin tüzel çabası sonucunda bu karar de geçerliliğini yitirdi. Yeni kararla birlikte online alışveriş yapan kullanıcılar, cayma hakkını kullanırken mutabakatlı kargo firmaları üzerinden rastgele bir gönderim fiyatı ödemeden iade sürecini tamamlayabiliyor.

Hukuki açıdan emsal niteliği taşıyan bu karar, e-ticaret ekosisteminde tüketici itimadını tekrar tesis ediyor. Teknoloji tutkunları ve online alışveriş yapanlar, internetten sipariş ettikleri elektronik aygıtlarda ayıplı ya da beklentiyi karşılamayan durumlarla karşılaştıklarında kanunun sunduğu muhafaza kalkanından yararlanmayı sürdürüyor.

Kaynak: Shiftdelete