Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), 5 Mayıs tarihinde işletmecilere gönderdiği yazıyla Türkiye odaklı internet trafiğinin ülke hudutları dışına çıkmadan iletilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını istedi. Özgür Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER), bu gayeye ulaşmak için yalnızca davet yapmanın kâfi olmadığını ve bütüncül bir yaklaşımın koşul olduğunu belirtti.

Türkiye’nin verisinin ülke sonları içinde kalması ulusal güvenlik, hizmet kalitesi ve maliyet optimizasyonu açısından büyük değer taşıyor. Lakin mevcut durumda Türkiye’den komşu ülkelere giden datalar dahi Avrupa üzerinden dolaşarak maksadına ulaşıyor.

Trafik rotalarındaki verimsizlik maliyetleri artırıyor

İstanbul’dan Bakü’ye gönderilen bir data paketinin büyük kısmı Stockholm üzerinden yönlenirken, Gürcistan’a giden datalar de ülke hudutları dışına çıkıyor. Bu durum Türk operatörlerin Avrupa’daki altyapı sağlayıcılarına ek maliyet ödemesine neden oluyor.

Veri paketlerinin kat ettiği aralığın artması gecikme müddetlerini yükseltiyor ve kullanıcı tecrübesini olumsuz etkiliyor. Türkiye’nin coğrafik pozisyonu bölgesel bir bilgi merkezi olma fırsatı sunsa da, mevcut yapı trafiğin yurt içinde buluşmasını engelliyor.

TELKODER, sorunun teknik yetersizlikten değil, düzenleyici çerçeve eksikliğinden kaynaklandığını vurguluyor. Lokal trafik taşıma maliyetlerinin birden fazla vakit yurt dışı transit maliyetlerinin üzerine çıkması, ekonomik yapının doğal bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.

Çözüm için üç temel adım gerekiyor

Türkiye’deki internet trafiğinin yurt içinde kalması için öncelikle İnternet Değişim Noktalarının (İDN) sayısının artırılması ve mevzuatın netleştirilmesi gerekiyor. Ayrıyeten büyük operatörlerin de bu buluşma noktalarına iştirakinin sağlanması büyük kıymet taşıyor.

Üçüncü adım olarak, tüm sistemi sürdürülebilir kılacak açık ve adil bir düzenleyici çerçevenin oluşturulması bekleniyor. Bilgi merkezleri ve içerik sağlayıcılar, Türkiye’de rekabetçi şartlarda hizmet alamadıklarında içeriklerini yurt dışına taşıyorlar.

Toptan tarifelerdeki artışlar, lokal altyapı kullanım maliyetlerini yükselterek bu eğilimi hızlandırıyor. Bir defa yurt dışına çıkan içeriğin Türkiye’ye geri dönmesi ise epey güç bir süreç haline geliyor.

TELKODER üyeleri, mevcut buluşma noktalarına dahil olarak trafiği yurt içinde tutmak için faal rol üstleniyor. Türkiye’nin teknik kapasitesi ve mühendislik birikimi bu dönüşümü destekleyecek düzeyde bulunuyor.

On İkinci Kalkınma Planı’nda yer alan maksatlar doğrultusunda, İnternet Değişim Noktalarının işleyişine dair mevzuat hazırlığının gecikmeden tamamlanması gerekiyor. Lokal trafiği yurt dışı transitten daha kıymetli hale getiren toptan fiyatlama yapısının gözden geçirilmesi, kalıcı tahlil için kritik bir adım olarak görülüyor.

Sizce Türkiye’nin internet trafiğini yurt içinde tutmak için atılması gereken en kıymetli adım nedir?

Kaynak: Shiftdelete