Son yılların en büyük trendi yapay zekaya pek çok marka da adapte oluyor. En önemli adaptasyon süreçlerinden birini de internet tarayıcıları gerçekleştiriyor. Yapay zeka ajanları, yapay zeka ile yaptığınız işleri otomatikleştiriyor ve sizin yerinize, düzenli bir şekilde daha önceden ayarladığınız işlemleri, sizin yerinize gerçekleştiriyor. Bunların yapılmasını sağlayan en önemli alanlar da yapay zeka ajanları için tasarlanan tarayıcılar.

Opera Yapay Zekâ Ar-Ge Direktörü Monika Kurczyńska ile, Opera Neon ve yapay zeka ajanlarını konuştuğumuz bu yazılı röportajda, merak edilen soruları sorduk. İşte sorular ve cevapları;

Yapay Zeka Ajanları Nasıl Çalışıyor?

Opera Neon, yapay zekâ özellikleri eklenmiş geleneksel bir tarayıcı mı yoksa baştan itibaren AI-native bir ürün olarak mı tasarlandı?

Opera Neon, 30 yıllık tarayıcı inovasyonumuzdan yararlanıyor ama aslında sıfırdan AI-agentic bir tarayıcı olarak tasarlandı. Yani mevcut bir tarayıcıya sadece yapay zekâ özellikleri eklemedik. Tarayıcının amacını baştan aksiyon odaklı olacak şekilde yeniden düşündük.

Mimari stratejimiz birkaç temel unsurdan oluşuyor.

LLM-agnostic motor

Neon, kendi geliştirdiğimiz bir AI motoruyla çalışıyor ve görev türüne göre en uygun modeli (OpenAI, Google gibi) akıllı şekilde seçebiliyor.

Çift yürütme ortamı

• Tarayıcı içindeki görevler (Do) kullanıcının kendi tarayıcı oturumunda yerel olarak çalışır.

• Daha yoğun üretim görevleri (Make) için Neon Avrupa’daki sunucularımızda bir sanal makine ortamı oluşturur ve gerekli araçları burada çalıştırır.

Bağlamsal “Tasks” mimarisi

Tarayıcı sekmeleri görev konteynerleri içinde bir araya getirilir. Böylece yapay zekâ kullanıcı iş akışı için kalıcı bir bağlam ve hafıza oluşturabilir.

Cards ile iş akışı özelleştirme

Neon’da “Cards” adını verdiğimiz bir özellik de bulunuyor. Bu kartlar komutlara ek yetenekler kazandıran araçlar gibi çalışıyor. Örneğin stil ayarları, çıktı formatı veya özel talimatlar eklenebiliyor. Kullanıcılar sık yaptıkları görevler için kendi workflow kartlarını oluşturabiliyor ve Cards mağazası üzerinden diğer kullanıcıların oluşturduğu iş akışlarını da keşfedebiliyor.

Yapay zekâ ajanlarının kullanıcı adına işlem yapması herkesi etkileyen bir fikir. Kullanıcıların kontrolü kaybetmemesi için deneyimi nasıl tasarladınız?

Opera Neon’u kontrolsüz çalışan bir bot gibi değil, kullanıcıyla birlikte çalışan bir partner gibi tasarladık. Bu yüzden kullanıcı kontrolü her zaman korunuyor.

Ajanı her zaman kullanıcı seçer

Tarayıcı daha güçlü bir ajana geçmeyi önerdiğinde (örneğin 1 Minute Research veya Neon Make), mutlaka kullanıcıdan onay ister. Kullanıcı isterse kabul eder, isterse sohbet modunda devam eder.

Gerçek zamanlı görünürlük ve kontrol

“Do” ajanı çalışırken atacağı adımları kullanıcıya gösterir ve işlemleri sayfa üzerinde canlı olarak gerçekleştirir. Kullanıcı istediği anda işlemi durdurabilir, bekletebilir ya da tamamen kontrolü geri alabilir.

Bağlamsal farkındalık

Arayüz, yapay zekânın hangi sekmeleri veya görevleri referans aldığını açıkça gösterir. Böylece kullanıcı yapay zekânın hangi bilgilere dayanarak hareket ettiğini görebilir.

Günlük internet kullanımında getirdiği en temel değişim sizce nedir?

En temel değişim, pasif tarayıcı kullanımından yapay zekâ ile aktif bir iş birliğine geçiş.

Yaklaşık otuz yıldır tarayıcılar bilgiye ulaşmak için kullanılan pasif araçlardı. Kullanıcılar sekmeler arasında geçiş yapar, kopyala-yapıştır yaparak bilgiyi kendileri toplar ve düzenlerdi.

Opera Neon ise bu yaklaşımı değiştiriyor. Artık odak noktası yalnızca bilgi bulmak değil, doğrudan görevleri tamamlamak. Biz buna “agentic web” diyoruz. Bu modelde yapay zekâ ajanları kullanıcının niyetini anlayarak karmaşık iş akışlarını yönetiyor ve sadece cevap vermekle kalmayıp tamamlanmış sonuçlar sunuyor.

Bir kullanıcı Opera Neon’u ilk kez kullandığında bunun geleneksel bir tarayıcı olmadığını hangi anlarda açıkça fark eder?

Bu fark genelde daha ilk kullanımda ortaya çıkıyor. Bunun birkaç nedeni var.

Start Page Komut Merkezi

Geleneksel bir URL çubuğu yerine deneyim ana sayfadaki arama alanıyla başlıyor. Bu alan aslında bir komut merkezi gibi çalışıyor. Kullanıcılar ne yapmak istediklerini doğal bir dille yazabiliyor, dosya yükleyebiliyor ya da sesli komut verebiliyor.

Akıllı Mod Önerisi

Kullanıcıların “yapay zekâyı nasıl kullanacağım?” diye düşünmesine gerek kalmıyor. Arama kutusuna bir istek yazıldığında Neon bunu otomatik olarak analiz ediyor ve Neon Chat, Do, Make ya da araştırma ajanlarından en uygun olanı öneriyor. Böylece doğru aracı seçme kısmındaki karmaşa ortadan kalkıyor.

Sekmeler Yerine Görevler

Kullanıcılar ayrıca klasik sekme yapısından farklı bir arayüzle karşılaşıyor. Neon’da gezinti “Tasks” yani görevler üzerinden düzenleniyor. Bir görev, ilgili sekmeleri bir araya getiriyor ve yapay zekânın birden fazla kaynağı aynı anda analiz edip karşılaştırmasına olanak tanıyor.

Aktif Eylem

En dikkat çekici an ise tarayıcının gerçekten harekete geçtiğini görmek oluyor. “Do” özelliği sayesinde kullanıcılar Neon’un sayfalar arasında gezindiğini, formları doldurduğunu ya da bir seyahat rezervasyonu yaptığını doğrudan tarayıcı içinde izleyebiliyor.

Yapay zekâ ajanlarının web üzerinde aktif olarak işlem yapabilmesi performans, gecikme ve ölçeklenebilirlik açısından zorluklar yaratıyor olmalı. En büyük teknik zorluklar nelerdi?

En büyük teknik zorluklardan biri, yapay zekâya dinamik web sayfalarını doğru şekilde “görmeyi” ve onlarla etkileşim kurmayı öğretmekti. Üstelik bunu gecikme yaratmadan ve gizlilik riski oluşturmadan yapmak gerekiyordu.

Bunun için Neon web sitelerini DOM ağacı ve sayfa yerleşim verileri üzerinden analiz ediyor. Bu sayede sayfayı kaydırmadan tüm yapıyı anlayabiliyor ve çok daha hızlı etkileşim kurabiliyor.

Ayrıca kaynak yoğun üretim görevlerinde — örneğin bir web uygulaması geliştirmek gibi — işlemleri kullanıcının cihazında çalıştırmak yerine Avrupa’daki bulut sunucularımıza aktarıyoruz. Böylece donanım sınırlamalarını ortadan kaldırıyoruz.

Yapay zekâ sistemleri kullanıcı adına hareket ettiğinde güvenlik ve veri gizliliği kritik hale geliyor. Opera Neon kullanıcı verisini nasıl koruyor?

Avrupa merkezli bir şirket olarak gizlilik yaklaşımı bizim için temel bir konu.

Hassas işlemler için yerel yürütme

Neon’un “Do” özelliği tamamen kullanıcının yerel tarayıcı oturumunda çalışır. Bu sayede giriş bilgileri, çerezler veya ödeme detayları Opera’ya ya da üçüncü taraf AI sunucularına gönderilmez.

Sıkı veri saklama politikası

Yapay zekânın işlem planlaması için gerekli web sayfası içerikleri sunucularımıza şifrelenmiş şekilde gönderilir ve kimse tarafından erişilemez. Bu veriler 24 saat içinde silinir.

AI eğitiminde kullanılmaz

Kullanıcı verilerinin ve etkileşimlerinin modellerimizi ya da iş ortaklarımızın modellerini eğitmek için kullanılmamasını garanti eden sıkı anlaşmalarımız bulunur.

Şeffaflık

Neon planladığı adımları yan panelde açıkça gösterir, kritik işlemler için kullanıcıdan onay ister ve kullanıcıların istedikleri anda müdahale edebilmesine izin verir. Ayrıca Neon’un web sayfalarını analiz etme özelliği kullanıcı tarafından tamamen kapatılabilir.